سیستم ارزیابی آموزشی در ایران

همراه هوشمند تحصیلی

ارزشیابی تحصیلی چیست؟

همه ما با امتحان آشنا هستیم وقتی دانش آموز بودیم مکرر در امتحان شرکت کرده ایم اما آیا براستی خود امتحان هدف است یا امتحان وسیله ای است برای تشخیص ویژگی ها توانمندی ها تغییرها تفاوت ها پیشرفت ها موفقیت ها و… و آیا باز صرفا تشخیص مواردی که ذکر شدند هدف هستند یا انتخاب برترین ها توانمندترین ها کمک به رفع نیازها پاسخگویی به احتیاجات ارایه رهنمودها توجه به تفاوت ها و در آموزش و پرورش کمک به رشد تعالی و پیشرفت از طریق یادگیری آیا امتحاناتی که در حال حاضر وجود دارد خود به هدف تبدیل نشده اند آیا این امتحانات اطلاعات لازم در ابعاد مختلف را به ما می دهند و آیا این اطلاعات در زمینه های مورد نیاز برای تصمیم گیری جامع و معتبر هستند اینجا نیز پاسخ ها می تواند متفاوت باشد.

 اما هیچیک از ما نمی توانیم مشکلاتی را که اینگونه امتحانات داشته و دارند را انکار کنیم . آیا چاره کار در این است که امتحان را حذف کنیم؟ یا باید نگاه خودمان و روش های برگزاری امتحان و استفاده ای که از نتایج آن می شود را تغییر دهیم؟ بله درست است ما برای اینکه به دانش آموز کمک کنیم تا بهتر یاد بگیرد، و از یادگیری لذت ببرد و آن را در زندگی به کار گیردریال نیازمند شناخت او هستیم؛ بنابراین به روش هایی نیاز داریم که بتوانند این شناخت را فراهم نمایند. ارزشیابی تحصیلی این کار را انجام می دهد. یعنی معلم با استفاده از امتحان گرفتن تکلیف دادن کار عملی خواستن پرسش کردن و… اطلاعات لازم را بگیرد، و بر اساس آن وظیفه خود را که همان فراهم کردن زمینه رشد پیشرفت و تعالی در ابعاد مختلف است انجام دهد. بنابراین امتحان یکی از روش هایی است که معلم انجام می دهد تا دانش آموز را بشناسد و البته نباید تنها روش جمع آوری اطلاعات باشد. روشهای دیگری نیز باید توسط معلم برای شناخت همه جانبه دانش آموزان انجام گیرد که به آنها سنجش و ارزشیابی می گویند.

ارزشیابی توصیفی (کیفی)

هدف:

هدف اصلی در ارزشیابی توصیفی بهبود شرایط یادگیری دانش آموزان با از بین بردن اضطراب های نامطلوب ناشی از برگزاری امتحانات و بازخوردهای عددی است.

شرح:

نظام ارزشیابی توصیفی در دوره ابتدایی (پایه اول تا ششم) در ایران، از سال تحصیلی ۸۳ ـ ۱۳۸۲ با هدف ایجاد تغییرات بنیادی در نظام موجود ارزشیابی و با عنایت به رویکردهای نوین در فرایند یاددهی ـ یادگیری و شیوه‌های اثربخش ارزشیابی دانش‌آموزان، بر اساس دستورالعمل شورای عالی آموزش و پرورش در تعدادی از مدارس دوره ابتدایی اجرا شد. 

تأکید این نظام بر  تغییر مقیاس کمّی ( ۲۰ـ۰) به مقیاس کیفی (ارزشیابی توصیفی) و ارزشیابی پایانی به ارزشیابی تکوینی است. از ویژگیهای این شیوه ارزشیابی، پویایی، کیفی بودن، عملکردگرایی و فرایند محوری آن است. به همین دلیل، در فرایند یادگیری، ضعفها و قوّتهای یادگیری دانش‌آموز بر اساس محتوای پوشه عملکرد وی ـ شامل گزارشی از تمامی فعالیتها، مهارتها و نگرش کودک ـ بررسی می‌گردد. ویژگیهای  این طرح، مطرح شده، وابستگی زیاد اجرای آن به استفاده از انواع متون و به طور کلی اطلاعات را نشان می‌دهد. بنابراین، به نظر می‌رسد برای تحقق این هدفها، تدریس دانش‌آموز محور و منبع محور در آموزش ابتدایی باید مورد توجه قرار گیرد. برای انجام فعالیتهایی که طرح برای دانش‌آموزان در نظر گرفته است، یعنی پژوهش،  فعالیتهای گروهی، رقابت در گروه و به طور کلی یادگیری، دانش‌آموز نه تنها باید به اطلاعات و منابع اطلاعاتی دسترسی داشته باشد، بلکه باید فنون دستیابی، جستجو و استفاده از اطلاعات را بداند. چنین مهارتهایی، به توانمندی دانش آموزان در یادگیری مادام العمر، که یکی از هدفهای نظام ارزشیابی توصیفی است، کمک می‌کند. از زیرساختهای اصلی چنین آموزشی، در دسترس بودن اطلاعات و جریان آزاد آن در مدرسه است.

مقادیر:

عالی

خیلی خوب

خوب

قابل قبول

نیاز به تلاش بیشتر